{"id":5985,"date":"2016-01-28T16:20:55","date_gmt":"2016-01-28T14:20:55","guid":{"rendered":"http:\/\/hocalihaber.com\/?p=5985"},"modified":"2016-01-28T16:22:18","modified_gmt":"2016-01-28T14:22:18","slug":"suriye-muzakerelerinde-taraflarin-pozisyonlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/suriye-muzakerelerinde-taraflarin-pozisyonlari\/","title":{"rendered":"Suriye m\u00fczakerelerinde taraflar\u0131n pozisyonlar\u0131"},"content":{"rendered":"

Ter\u00f6rle ili\u015fkisi olmayan muhalif gruplar\u0131n zay\u0131flat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 olan T\u00fcrkiye, Suriye politikas\u0131nda Katar ve Suudi Arabistan ile tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde. T\u00fcrkiye, Katar ve Suudi Arabistan Esed’in iktidar\u0131n\u0131 sonland\u0131racak bir takvimin hayata ge\u00e7irilmesini istiyor. ABD Esed’in orta vadede y\u00f6netimi b\u0131rakmas\u0131n\u0131 tercih ederken, Rusya ve \u0130ran \u00e7\u0131kar farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen rejimi mutlak surette koruma \u00e7abas\u0131nda.<\/h2>\n

Suriye krizine \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla diplomasi trafi\u011fi h\u0131zlan\u0131rken, uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin pozisyonlar\u0131 \u00f6nem kazan\u0131yor. T\u00fcrkiye, Katar ve Suudi Arabistan grubu masaya ger\u00e7ek muhaliflerin oturmas\u0131n\u0131 ve Esed’in iktidar\u0131n\u0131 sonland\u0131racak bir takvimin hayata ge\u00e7irilmesini isterken, ABD, Rusya’ya verdi\u011fi tavizlere ra\u011fmen Esed’in orta vadede y\u00f6netimi b\u0131rakmas\u0131n\u0131 tercih ediyor. Rusya ve \u0130ran ise kendi aralar\u0131ndaki baz\u0131 \u00e7\u0131kar farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, rejimi mutlak surette koruma \u00e7abas\u0131nda.<\/p>\n

Suriye krizine siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla Esed rejimi ve muhalefet heyetini bir araya getirmesi hedeflenen Cenevre g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri 29 Ocak Cuma g\u00fcn\u00fc ba\u015flayacak.<\/p>\n

M\u00fczakereler iki taraf\u0131n ayn\u0131 masada do\u011frudan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmesi \u015feklinde de\u011fil, dolayl\u0131 temaslar \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fecek. Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Suriye \u00d6zel Temsilcisi Staffan de Mistura’n\u0131n, Cenevre’ye davet etti\u011fi ki\u015fi ve gruplarla ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmesi bekleniyor.<\/p>\n

Cuma g\u00fcn\u00fc ba\u015flayacak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ne zaman sonlanaca\u011f\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kimler olaca\u011f\u0131 kesinle\u015fmi\u015f de\u011fil. M\u00fczakereler, asli taraflar\u0131 rejim ve muhalifler olacak \u015fekilde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflar\u0131 do\u011frudan s\u00f6z sahibi yapmayacak \u015fekilde tasarland\u0131.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 Suriye Destek Grubu \u00fcyesi 17 \u00fclke ile Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM), Avrupa Birli\u011fi (AB) ve Arap Birli\u011fi temsilcileri ise g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 s\u0131fat\u0131yla haz\u0131r bulunacak. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin format\u0131, rejim ve muhalefet temsilcilerinin de \u00e7e\u015fitli \u00fclke yetkilileriyle bir araya gelmesine imkan veriyor. S\u00f6z konusu grup, T\u00fcrkiye, ABD, Suudi Arabistan, Katar, Rusya, \u0130ngiltere, Fransa, Almanya, \u00c7in, M\u0131s\u0131r, \u0130ran, Irak, \u0130talya, \u00dcrd\u00fcn, L\u00fcbnan, Umman ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri’nden olu\u015fuyor.<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7te etkin temel uluslararas\u0131 akt\u00f6rler ise T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan, Katar, ABD, Rusya ve \u0130ran.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin g\u00fcndemini, 2254 nolu BM G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan yol haritas\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi olu\u015fturuyor. Buna g\u00f6re, Suriyelilerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ilk 6 ay i\u00e7inde yani haziran 2016’ya kadar taraflar\u0131n m\u00fczakereleri sonu\u00e7land\u0131r\u0131p ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti kurmas\u0131, bu esnada sahada ate\u015fkes sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Buna m\u00fcteakip 12 ay i\u00e7inde de yeni anayasa haz\u0131rlanmas\u0131 ve adil bir se\u00e7im d\u00fczenlenmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, Katar ve Suudi Arabistan’\u0131n duru\u015fu<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye, Suriye krizine siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131ndan yana. M\u00fczakerelerde vurgu yapt\u0131\u011f\u0131 husus, krize uygulanabilir ve ger\u00e7ek\u00e7i bir \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131 \u00fcretilmesi. \u00dclkede y\u00fczbinlerce ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu Esed’in iktidarda kalmas\u0131n\u0131n ne toplum ne de muhalif \u00f6rg\u00fctlerce kabul edilebilece\u011fine dikkati \u00e7eken T\u00fcrkiye, Esed i\u00e7in iktidardan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 kayda alan bir takvim olu\u015fturulmas\u0131nda \u0131srarc\u0131.<\/p>\n

M\u00fczakerelere davet edilecek isimlerin se\u00e7iminin Mistura’ya b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve Rusya’n\u0131n bu konuda a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koymas\u0131, muhalefetin temsilinin suland\u0131r\u0131lmas\u0131 tehlikesini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, dikkatleri bu tehlikeye \u00e7ekerek Riyad toplant\u0131s\u0131nda olu\u015fturulan geni\u015f tabanl\u0131 M\u00fczakere Y\u00fcksek Komisyonu’nun muhaliflerin yegane ve ba\u015fl\u0131ca temsilcisi oldu\u011funu uluslararas\u0131 topluma anlatmaya devam etti. Rusya ise PKK’n\u0131n Suriye uzant\u0131s\u0131 PYD’yi m\u00fczakerelerde muhalif \u00f6rg\u00fct olarak kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00f6rg\u00fcte destek veren ABD’yi de yan\u0131nda buldu. Ancak diplomatik kaynaklardan al\u0131nan bilgiye g\u00f6re, ABD taraf\u0131, T\u00fcrkiye’nin yo\u011fun bask\u0131lar\u0131 sonucu geri ad\u0131m att\u0131. B\u00f6ylece Mistura taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fcte m\u00fczakere davetiyesi g\u00f6nderilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ildi.<\/p>\n

\n
\n
<\/div>\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n

Ter\u00f6rle ili\u015fkisi olmayan muhalif gruplar\u0131n zay\u0131flat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 olan T\u00fcrkiye, Suriye politikas\u0131nda Katar ve Suudi Arabistan ile tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde.<\/p>\n

\u00dc\u00e7 \u00fclke, Cenevre’deki m\u00fczakerelere me\u015fru muhalefetin kat\u0131larak \u00fclkede sivillere y\u00f6nelik bombard\u0131man, abluka ve di\u011fer insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 durumlar\u0131 uluslararas\u0131 toplumun g\u00fcndemine yeniden getirmesini ve gerekti\u011finde rejimle m\u00fczakerelerde bulunmalar\u0131n\u0131 destekliyor.<\/p>\n

Rusya ve \u0130ran’\u0131n “Esed’li Suriye” \u0131srar\u0131<\/strong><\/p>\n

Rusya’n\u0131n Suriye’deki \u00f6nceli\u011fi, geleneksel m\u00fcttefi\u011fi Esed rejimini muhafaza etmek. Askeri avantajlar\u0131n\u0131 kullanarak muhalifleri ezmeye \u00e7al\u0131\u015fan Rusya, 4 ayd\u0131r yo\u011fun bi\u00e7imde s\u00fcren hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla Esed’in m\u00fczakerelere psikolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fckle ba\u015flamas\u0131n\u0131 da ama\u00e7lad\u0131.<\/p>\n

Rusya, siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, Esed’li y\u00f6netimi g\u00fcvenceye almas\u0131 halinde destekliyor. Bu nedenle Esed’in iktidardan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak hi\u00e7bir \u00f6neriye yana\u015fmad\u0131. Kremlin’in Suriye’deki askeri avantajlar\u0131 devam etti\u011fi s\u00fcrece bu konuda geri ad\u0131m atmas\u0131 beklenmiyor.<\/p>\n

\n
\n
<\/div>\n

\"\"<\/p>\n<\/div>

\n

<\/h3>\n<\/figcaption><\/figure>\n

\u0130ran, Esed rejimini korumada Rusya ile s\u0131k\u0131 bir ittifak halinde. Rejimin ayakta tutulmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm yollar\u0131 deniyor. Esed rejiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f sinyalleri verdi\u011fi bir d\u00f6nemde L\u00fcbnan Hizbullah\u0131’n\u0131n Suriye’ye ge\u00e7i\u015fini sa\u011flayan \u0130ran, Hizbullah’\u0131n yetersiz kalmas\u0131 \u00fczerine \u00e7ok say\u0131da ordu mensubunu sava\u015fa g\u00f6nderdi. Ancak \u0130ran ordusu ve Hizbullah milislerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmemesi \u00fczerine Rusya eyl\u00fcl 2015’te bizzat devreye girdi. Bu nedenle, Rusya’n\u0131n rejimi kurtarabilmesi halinde \u0130ran’la n\u00fcfuz payla\u015f\u0131m\u0131na gitmesi beklenmiyor.<\/p>\n

Rusya, \u0130ran’\u0131n Suriye’de Hizbullah’a yer a\u00e7ma \u00f6nceli\u011fine de s\u0131cak de\u011fil. Hizbullah y\u00f6neticilerini hedef alan \u0130srail ile yapt\u0131\u011f\u0131 hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 koordinasyonu Rusya’n\u0131n niyetini belli ediyor.<\/p>\n

ABD, PYD’nin aktif akt\u00f6r olmas\u0131ndan yana<\/strong><\/p>\n

ABD, ba\u015f\u0131ndan beri “Esed’siz Suriye”den yana bir tutum sergiliyor. Suriye krizinin ba\u015f\u0131nda muhalefete aktif destek veren ABD, zamanla geri plana \u00e7ekildi. Obama y\u00f6netiminin, 2013’te Esed’in kimyasal silah kullanmas\u0131na askeri yan\u0131t verece\u011fi restinin bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131, Rusya’y\u0131 cesaretlendiren bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Rusya, Suriye krizinde ABD’nin Esed rejiminin \u00e7\u00f6kmesi halinde iktidar\u0131 “\u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin” ve DAE\u015e’in ele ge\u00e7irece\u011fi korkusundan da istifade etti. Eyl\u00fcl 2015’ten itibaren Rusya’n\u0131n do\u011frudan sava\u015fa girmesi ve ABD’de ba\u015flayan ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi s\u00fcreci, Washington’da “Rusya ile \u00e7at\u0131\u015fma ihtimalini bertaraf etme” hassasiyetini art\u0131rd\u0131. T\u00fcm bunlar Rusya’n\u0131n askeri ve siyasi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. ABD’yi BMGK’dan karar \u00e7\u0131kartarak Esed’in iktidar\u0131n\u0131 en az 2 y\u0131l g\u00fcvenceye almaya raz\u0131 etti.<\/p>\n

Obama y\u00f6netiminin g\u00f6revinin sona erece\u011fi y\u0131l sonuna kadar ABD’nin politikas\u0131nda temel bir de\u011fi\u015fiklik beklenmiyor.<\/p>\n

\n
\n
<\/div>\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n

Di\u011fer yandan ABD, Suriye’nin y\u00fczde 40’\u0131n\u0131 elinde tutan DAE\u015e tehdidinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan itibaren PYD’ye g\u00fc\u00e7l\u00fc bir destek veriyor. ABD y\u00f6netimi, DAE\u015e’in \u00e7evrelenmesinde ana akt\u00f6r\u00fcn PYD oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinde. Bu nedenle PYD’nin daha aktif bir akt\u00f6r haline gelmesini, Suriye’nin gelece\u011finde yer almas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n

Cenevre m\u00fczakerelerine PYD’nin kat\u0131lmas\u0131n\u0131 arzu eden ABD y\u00f6netimi, T\u00fcrkiye’nin tepkisi nedeniyle \u015fimdilik bu talebinden vazge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.
\n
\nDi\u011fer \u00fclkelerin pozisyonu<\/strong><\/p>\n

Uluslararas\u0131 Suriye Destek Grubu’nun \u00f6nde gelen di\u011fer \u00fcyelerinden Almanya, Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya ve \u00dcrd\u00fcn, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ABD ve T\u00fcrkiye ile yak\u0131n \u00e7izgide.<\/p>\n

BMGK \u00fcyesi \u00c7in, krizin ba\u015f\u0131ndan bu yana genel olarak uluslararas\u0131 meselelerde izledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck profilli tutumunu koruyor. Pekin y\u00f6netimi, krizin siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm ve halk\u0131n iradesiyle a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunup, d\u0131\u015f m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

L\u00fcbnan, \u00fclkede devlet y\u00f6netiminde de yer alan Hizbullah varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Suriye meselesinde tam bir taraf olam\u0131yor. Kom\u015fusu Suriye’deki kaosun kendi topraklar\u0131na s\u0131\u00e7ramamas\u0131 i\u00e7in temkinli bir siyaset izliyor.<\/p>\n

M\u0131s\u0131r, Esed’in kalmas\u0131n\u0131 istiyor. Di\u011fer yandan \u0130ran’la \u015eah rejiminin devrildi\u011fi 1979 devriminden bu yana ili\u015fkileri d\u00fc\u015f\u00fck profilli seyrediyor. Son d\u00f6nemde Suudi Arabistan’la geli\u015fen ili\u015fkileri, hen\u00fcz Suriye politikas\u0131na yans\u0131m\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n

Muhalifler “g\u00fcven” aray\u0131\u015f\u0131nda<\/strong><\/p>\n

M\u00fczakerelere tek v\u00fccut olarak kat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan muhalifler ge\u00e7en ay Riyad’da geni\u015f tabanl\u0131 bir birliktelik sa\u011flam\u0131\u015f, M\u00fczakere Y\u00fcksek Komisyonu’nu belirlemi\u015fti. Silahl\u0131 muhalif \u00f6rg\u00fctlerin geni\u015f deste\u011fini alan Komisyon, muhaliflerin me\u015fru temsilcisi olarak uluslararas\u0131 topluma m\u00fczakerelere kat\u0131labilece\u011fi mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n

Ancak BMGK karar\u0131nda Esed’in iktidarda kalmas\u0131na a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Rusya’n\u0131n a\u011f\u0131r bombard\u0131manlar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da sivilin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi ve bir\u00e7ok noktada rejim g\u00fc\u00e7lerinin sivillere y\u00f6nelik ablukay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi gibi geli\u015fmeler muhaliflerin s\u00fcrece kat\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi.<\/p>\n

Ancak ger\u00e7ek\u00e7i bir siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcme destek vermeye haz\u0131r g\u00f6r\u00fcnen muhalifler, m\u00fczakerelere a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n

Riyad Hicab ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki M\u00fczakere Y\u00fcksek Komisyonu bug\u00fcn Mistura’ya bir mektup g\u00f6ndererek, prensipte g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmaya olumlu bakt\u0131klar\u0131n\u0131 ancak g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler konusunda g\u00fcvence verilmesini talep etti. Muhaliflerin talepleri, sivillere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n durdurulmas\u0131, ablukalara son verilmesi ve keyfi tutuklananlar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gibi hususlar\u0131 i\u00e7eriyor.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, muhalifler, Mistura’n\u0131n muhalif saflar\u0131nda varsayarak davetiye g\u00f6nderdi\u011fi baz\u0131 isimlere tepkili. Muhalif kaynaklardan elde edilen bilgiye g\u00f6re, Mistura, rejime yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen Abbas Habib, Kadri Cemil, Macid Habbo, Mazin Ma\u011frebiye, Randa Kassis, Salim Herbek, Cihad Makdisi, Fatih Camus, Heysem Mena ve Nemrud S\u00fcleyman’\u0131 da Cenevre’ye davet etti.<\/p>\n

Muhaliflerin k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde, m\u00fczakerelere kat\u0131l\u0131mla ilgili bir a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131 bekleniyor. (YeniSafak)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ter\u00f6rle ili\u015fkisi olmayan muhalif gruplar\u0131n zay\u0131flat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 olan T\u00fcrkiye, Suriye politikas\u0131nda Katar ve Suudi Arabistan ile tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde. T\u00fcrkiye, Katar ve Suudi Arabistan Esed’in iktidar\u0131n\u0131 sonland\u0131racak bir takvimin hayata ge\u00e7irilmesini istiyor. ABD Esed’in orta vadede y\u00f6netimi b\u0131rakmas\u0131n\u0131 tercih ederken, Rusya ve \u0130ran \u00e7\u0131kar farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen rejimi mutlak surette koruma \u00e7abas\u0131nda. Suriye krizine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5986,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5985","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dunya","8":"category-3"},"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/hocalihaber.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/dunyahaber.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5985\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hocalihaber.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}